Atak na system Ministerstwa Kultury. Mogły wyciec PESEL-e, dane dowodów i numery kont
Hakerzy włamali się do systemu obsługi dotacji i stypendiów, w którym zarejestrowanych jest ok. 24 tys. użytkowników. Resort nie wyklucza wycieku i zaleca rozważenie wymiany dowodu.
Hakerzy zaatakowali System Obsługi Programów (SOP) Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przez który składa się i rozlicza wnioski o dotacje oraz stypendia ministra kultury. Do ataku doszło 6 października, a media poinformowały o nim 4 listopada. Ministerstwo nie znalazło śladów kopiowania danych, ale przyznaje, że nie może wykluczyć ich wycieku.
Kogo to dotyczy?
W systemie zarejestrowanych jest ok. 24 tys. użytkowników: ok. 14 tys. kont związanych z programami ministra (sopprogramy.mkidn.gov.pl) i ok. 10 tys. związanych ze stypendiami (sopstypendia.mkidn.gov.pl). Nie podano, ilu z nich faktycznie dotknął incydent. Jeśli składałeś wniosek przez SOP, przyjmij na wszelki wypadek, że może to dotyczyć także Ciebie.
Jakie dane mogły wyciec?
- imię i nazwisko,
- adres zamieszkania, adres zameldowania i adres związany z działalnością,
- numer telefonu i adres e-mail,
- numer PESEL,
- seria i numer dokumentu tożsamości,
- obywatelstwo,
- numer rachunku bankowego.
To groźny zestaw. Ministerstwo ostrzega, że takie dane mogą posłużyć do kontaktu z ofiarą, podszywania się pod nią, prób oszustwa, a nawet do zaciągania pożyczek i innych zobowiązań na jej nazwisko.
Co wiadomo o ataku?
- Ministerstwo mówi o „zamierzonym ataku hakerskim” na aplikację SOP. Atak uderzył w serwer firmy, której powierzono przetwarzanie danych. Jej nazwy nie podano.
- Niezidentyfikowany napastnik dostał się do systemu przez lukę bezpieczeństwa. Trwają prace nad jej załataniem.
- Resort podaje, że wykrył naruszenie tego samego dnia. ABW informuje, że jej zespół CSIRT GOV zidentyfikował je 7 października i niezwłocznie powiadomił ministerstwo.
- Sprawę zgłoszono do CSIRT GOV i Urzędu Ochrony Danych Osobowych, który analizuje zgłoszenie. ABW prowadzi analizę techniczną przyczyn i okoliczności zdarzenia.
Co z dotacjami?
Strony SOP są wyłączone do czasu wdrożenia zabezpieczeń. Resort przygotował awaryjną procedurę realizacji i rozliczania bieżących projektów poza systemem i przekazuje ją wnioskodawcom. Nabory na programy na 2027 r. zostaną ogłoszone później. Skala systemu jest duża: w naborach na 2025 r. zgłoszono przez niego ponad 13 tys. projektów do 32 programów, a resort przeznaczył na nie 537 mln zł.
Co zrobić, jeśli korzystałeś z SOP?
- Zastrzeż PESEL, np. w aplikacji mObywatel. To utrudni wzięcie kredytu na Twoje dane.
- Rozważ wymianę dowodu osobistego. Takie zalecenie wydało ministerstwo.
- Zmień hasło, jeśli to samo hasło do SOP masz także w innych serwisach.
- Pilnuj konta bankowego i sprawdzaj historię operacji.
- Uważaj na maile, SMS-y i telefony w sprawie Twoich danych, dotacji lub tego wycieku. Nikomu nie podawaj haseł ani kodów autoryzacyjnych, nawet jeśli rozmówca zna Twój PESEL lub adres. Znajomość tych danych nie potwierdza już, że to urzędnik.